ถึงแม้ว่าปกติแล้วช่วงนี้จะเป็นช่วงที่ฝนทิ้งช่วง แต่กลับมีฝนตกและพายุเข้ามาในหลายพื้นที่ ซึ่งเป็นผลกระทบมาจาก “ปรากฏการณ์เอลนินโญ่” ที่ทำให้สภาพอากาศเกิดความแปรปรวน

กรมส่งเสริมการเกษตร ขอเตือนพี่น้องเกษตรกรผู้ปลูกข้าวว่าอย่าเพิ่งชะล่าใจ และขอให้เตรียมพร้อมรับมือกับ “สถานการณ์ฝนทิ้งช่วง” ที่อาจจะเกิดขึ้นตามมา เพื่อลดความเสี่ยงและรักษาผลผลิตเอาไว้

ขอแนะนำแนวทางรับมือและปรับตัวสำหรับนาข้าว ดังนี้ครับ

1. การจัดการน้ำด้วยระบบ “เปียกสลับแห้ง (AWD)” อย่างถูกวิธี

ช่วยประหยัดน้ำและลดต้นทุน: ให้ระบายน้ำเข้าแปลงที่ระดับ 3-5 ซม. แล้วปล่อยให้แห้งลงตามธรรมชาติสลับกันไปตามระยะการเจริญเติบโตของข้าว

ข้อควรทำ: เหมาะกับพื้นที่ที่ควบคุมระดับน้ำได้ ดินควรมีอินทรียวัตถุ (เช่น ไถกลบตอซัง ไม่เผาตอซัง) และต้องกำจัดวัชพืชสม่ำเสมอเพื่อลดการแย่งน้ำ

ข้อห้ามสำคัญ: ไม่เหมาะกับพื้นที่ดินเค็ม และ “ห้ามปล่อยให้นาแห้งในช่วงข้าวตั้งท้อง-ออกดอก” เด็ดขาด! ช่วงนี้ข้าวต้องการน้ำเพียงพอ

2. เพิ่มความชื้นให้ดิน ช่วยข้าวทนแล้ง

คลุมดินด้วยฟางข้าว: ช่วยให้ดินเก็บกักน้ำได้นานขึ้น

เติมปุ๋ยอินทรีย์: ช่วยปรับสภาพดินและเพิ่มความสมบูรณ์

เลือกใช้พันธุ์ข้าวทนแล้ง: เพื่อเพิ่มโอกาสให้ข้าวทนต่อสภาวะฝนทิ้งช่วงได้ดีขึ้น

3. ปรับแผนการผลิตเมื่อน้ำมีจำกัด (โดยเฉพาะในฤดูนาปรัง)

หากคาดการณ์ว่าน้ำจะไม่เพียงพอ แนะนำให้ “พิจารณาปลูกพืชใช้น้ำน้อยแทนการทำนา” เช่น พืชตระกูลถั่ว, พืชไร่ (เช่น ข้าวโพด), พืชผัก, ไม้ดอก หรือไม้ประดับ

ควรเลือกพืชที่มี อายุไม่เกิน 120 วัน เพื่อสร้างรายได้ทดแทน ปรับปรุงดิน และลดความเสี่ยงจากภัยแล้ง